Even speculatief, ik ben er nog niet helemaal zeker van.
Dit gezien het simpele feit dat de bestelling nog onderweg is…
Toch is het wel even leuk om alvast even te speculeren over wat er binnen komt.
Ik heb voor weinig geld een partij broches gekocht.
Er zit wat rotzooi tussen, dat kan de kliko in, er zit wel wat leuker spul tussen (volgens mij ook een bakeliet broche)
Maar wat er óók bij zit is onderstaande broche.
(ik moet het helaas met slechts één (matige) foto doen)
Een en ander is uiteraard nog speculatief en ik hoop dat het een broche is conform onderstaand verhaal.
Verificatie volgt uiteraard
Een modernistische emaille broche uit het interbellum
Sommige objecten vallen niet op door hun formaat, materiaalwaarde of decoratie, maar door de vragen die ze oproepen.
Deze modernistische broche is zo’n object wat bij mij weer vragen oproept!
Niet omdat het opzichtig is, maar juist omdat de broche sober, grafisch en technisch doordacht is.
Ditt is een stuk dat mij dwingt tot nauwkeurig kijken!
Eerste observaties
De broche toont een ronde compositie met een zwartwit motief, opgebouwd uit lijnen en vlakken.
De voorstelling is vrij abstract, maar suggereert beweging en natuur, 2 à 3 vogelachtige vormen die in elkaar grijpen.
Er is geen ornament, geen edelsteen, geen poging tot verfraaiing.
Alles is teruggebracht tot vorm en contrast.
Wat bij nadere inspectie direct opvalt, is dat het zwarte oppervlak niet óp het metaal ligt, maar erin verzonken is.
Het zwart ligt iets lager dan het omliggende metaal en heeft een lichte, glasachtige glans.
De overgangen zijn scherp en precies.
Dit sluit verf, lak of eenvoudige druktechniek uit.
Techniek: geen decoratie,wel constructie
Het verdiepte, glanzende wit en zwart wijst sterk op een emailleertechniek, zeer waarschijnlijk champlevé-emaille
Bij deze techniek wordt het metaal eerst verdiept, waarna het emaille in de uitsparingen wordt aangebracht en ingesmolten. Na afkoeling en afwerking ontstaat een duurzaam, licht verzonken oppervlak met een karakteristieke glans.
Champlevé-email is arbeidsintensief en vereist vakmanschap.
Het werd in de eerste helft van de twintigste eeuw vooral toegepast binnen de kunstnijverheid en niet in de massaproductie van mode sieraden.
De keuze voor deze techniek wijst op een maker die verder dacht dan decoratie alleen.
Stijl en datering
De vormtaal van de broche is uitgesproken modernistisch.
Er is geen sprake van Jugendstil ornamentiek en ook niet van de geometrische luxe van Artdeco.
In plaats daarvan zien we reductie, grafiek en ritme.
De compositie denkt in vlakken en lijnen, niet in versiering.
Dit plaatst de broche overtuigend binnen het modernisme van het interbellum, grofweg tussen 1930 en 1945.
De invloed van grafisch ontwerp en Japonisme is duidelijk zichtbaar in de lijnvoering en het gebruik van negatieve ruimte.
Het is aannemelijk dat de maker een achtergrond had in grafiek of toegepaste kunst, eerder dan in traditionele juwelierskunst.
Zeldzaamheid: schaars, niet uniek
Dit type broche is geen uniek object, maar wél schaars.
Niet omdat er nooit meer dan één is gemaakt, maar omdat dergelijke stukken destijds in kleine oplages werden geproduceerd en slechts een beperkt publiek aanspraken.
Bovendien zijn veel vergelijkbare broches in de loop van de tijd verloren gegaan, beschadigd of simpelweg niet herkend als waardevol.
Dat maakt intacte exemplaren zeldzaam in de praktijk, zeker buiten museale of gespecialiseerde verzamelingen.
Op de reguliere markt worden ze nauwelijks aangeboden en vaak verkeerd geduid
Verkopen? Eigen collectie?
Áls deze broche is wat ik denk dat het is…dan blijft deze broche in mijn collectie.
Niet vanwege een vermeende marktwaarde (dat zal, áls de broche is wat ik denk dat het is, 150 euro of meer zijn), maar omdat de broche een helder en overtuigend voorbeeld is van modernistisch denken in metaal en emaille.
Het is een object dat rustig blijft, ook na herhaald kijken, en dat meer vertelt naarmate je er langer bij stilstaat.
Niet elk interessant object hoeft verkocht te worden.
Sommige verdienen het om bewaard te blijven,ideaalals referentie, als studieobject, en als stille getuige van een periode waarin ontwerp en ambacht elkaar op een hoog niveau ontmoetten.
Kortom: het is dus even afwachten, maar als ik het goed heb dan is dit geen 30-50 euro broche, géén “leuk vintage ding” maar een serieus modernistisch emaille broche
Ik hoop dus van harte dat de broche is wat ik denk dat het is 🙂
/edit: als je van mening bent dat je nu snel op zoek moet naar dit soort broches: je zal ze niet tegenkomen.
Als ik een goede inschatting mag maken over hoe vaak je een dergelijke broche treft:
– Marktplaats en soortgelijke websites: zéér zéér zelden
– reguliere antiekwinkels: zéér zelden
– gespecialiseerde vintage/antiekdealers: incidenteel
– museumcollecties: dáár zijn ze weldegelijk vertegenwoordigd
Kortom: er bewust naar zoeken zal je dus niet veel helpen, je moet er tegen aan lopen én een hoop geluk hebben.
Hopelijk heb ik het geluk nu eens aan mijn zijde gehad….